Artykuły

CO TO JEST BJJ?

Brazylijskie Jiu-Jitsu (BJJ) to sport dla tych, którzy lubią połączenie silnego ciała i bystrego umysłu, sport uniwersalny, który można uprawiać w każdym wieku, niezależnie od płci, od wcześniejszych doświadczeń sportowych i od sprawności.

W Polsce jest to, obok MMA, najbardziej dynamicznie rozwijający się sport walki. W światowej czołówce są Brazylia i Stany Zjednoczone, ale stopniowo Polska zaczyna być potęgą BJJ w Europie i wysuwa się na 3 miejsce na świecie, zaraz po USA.

BJJ jest niezbędnym elementem przy treningu MMA (Mixed Martial Arts). Zawodnicy, którzy potrafią tylko uderzać i kopać, a nie wiedzą, jak się zachować po obaleniu, nie mają szans na współczesnych ringach i w oktagonach.


Jak wygląda walka

W BJJ walki rozgrywają się na macie. Nie ma uderzeń ani kopnięć, jest to walka wyłącznie na chwyty (dlatego funkcjonuje też nazwa grappling). Akcja rozpoczyna się w stójce, a przeciwnicy mają za zadanie sprowadzić się nawzajem do parteru. Wykorzystują do tego techniki z zapasów, z judo oraz oryginalne techniki obaleń wypracowane przez zawodników BJJ. Nie ma tu brutalności związanej z walkami na uderzenia, jest za to spryt, szybkość, zwinność, wyczucie równowagi własnego ciała i ciała przeciwnika. Po sprowadzeniu walka toczy się już w parterze. Jej celem jest kontrola przeciwnika i poddanie go, czyli doprowadzenie do sytuacji, w której nie będzie miał możliwości ruchu w żadną stronę. Przypomina to nieco szachy i faktycznie, często spotyka się to porównanie:


Jak można wygrać

Walkę wygrywa się, zakładając dźwignię na staw albo zapinając duszenie. Przeciwnik, który nie może w żadną stronę uciec z założonego chwytu, klepie na znak poddania (stąd kolejna nazwa: submission fighting, walka do poddania), co kończy pojedynek. Jeśli żadnemu z walczących nie udało się założyć kończenia i poddać partnera, rozstrzyga ilość punktów, przyznawanych za uzyskanie kontroli, oraz aktywność.


Warianty BJJ – czyli w co się ubrać:)

Brazylijskie Jiu-Jitsu można uprawiać w dwóch odmianach:

  • w kimonie (czyli „gi”),
  • bez kimona („no gi”).

Walka w gi umożliwia wykorzystanie kimona do kontrolowania przeciwnika: można chwytać za nie, zaplatać poły kimona wokół kończyn albo szyi partnera, można dusić za pomocą kołnierza itd. Do walki konieczne jest specjalne kimono BJJ. Mocne (inaczej niż np. kimono do karate), z plecionki, by się nie porwało przy chwytaniu, ale niezbyt ciężkie (jak to jest np. w judo), ponieważ walki są dynamiczne i trwają dość długo.

W formule no gi walczy się w spodenkach i tzw. rashguardach, czyli obcisłych koszulkach, które „udają” skórę i za które nie można chwycić. Niektórzy zawodnicy walczą bez koszulek, co na zawodach nie zawsze jest dozwolone. Walka no gi wyklucza chwyty za ubranie, dlatego jest znacznie bardziej dynamiczna niż w kimonie, wymaga też szybszej orientacji oraz większego wysiłku kardio. Gi to natomiast metodyczność, większa ilość możliwych technik, dokładność i wyobraźnia.

Są zwolennicy gi i no gi, ale w rzeczywistości najlepiej trenować w obu formułach – trening w jednej przynosi korzyści na treningu w drugiej.


Jak wygląda trening

Każdy trening rozpoczyna się od długiej rozgrzewki. Po rozgrzaniu wszystkich stawów wykonujemy (zależnie od umiejętności albo uczymy się od podstaw, albo doskonalimy) podstawowe ćwiczenia gimnastyczne. Przewroty, pady, próby stawania na rękach, przeskoki przez partnerów, przewroty bokiem, różnego rodzaju toczenia po macie. Staramy się wprowadzać bardzo zróżnicowane, za każdym razem inne ćwiczenia sprawnościowe, które są jednocześnie elementami walki na macie. Robimy też proste ćwiczenia z ciężarem własnego ciała, które rozwijają jego gibkość i koordynację.

Rozgrzewkę zamykają ćwiczenia wzmacniające i rozciągające karku, który jest często piątym obok kończyn punktem podparcia w walce.

Po rozgrzewce następuje główna część treningu, czyli prezentacja technik. Zwykle są to 3 techniki. Trenujący powtarzają je w parach, a trener pomaga i poprawia. Techniki można wykonywać w dowolnym tempie, z dbałością o szczegóły, można wypytać trenera o wszystkie elementy i wyjaśnić wszystkie wątpliwości.

Po części technicznej są walki. Początkujący zaczynają z kolan, póki nie nauczą się poprawnie upadać i obalać.

Po walkach jest czas, by się rozciągnąć, dopytać o szczegóły z treningu albo zrobić dodatkowe ćwiczenia siłowe, jeśli ktoś czuje taką potrzebę.


Siła czy technika

Pytanie o to, co jest ważniejsze w sportach walki – a także w nieprzyjemnym spotkaniu na ulicy – siła czy technika, zadaje sobie w pewnym momencie każdy trenujący. BJJ rozwija i wykorzystuje oba te elementy w proporcji, która zależy od indywidualnych predyspozycji.

Technika

Z jednej strony Jiu-Jitsu to sport techniczny. Jego założeniem jest to, że słabszy i lżejszy może wygrać z silniejszym i cięższym – przede wszystkim dzięki odpowiedniemu użyciu dźwigni. Uczymy się, jak funkcjonuje ciało, a wręcz jak działa fizyka. W jaki sposób użyć małej siły i małego wysiłki, a uzyskać działanie dużej siły? W którą stronę stawy się zginają, a kiedy się blokują? Jak i gdzie przyłożyć ciężar własnego ciała, żeby uniemożliwić przeciwnikowi ruch? Jak chwycić, żeby partner nie mógł rozpiąć naszego chwytu? Nauka tych technik wymaga dokładności, pamięci ruchowej i „przeglądu pola”, czyli rozumienia sytuacji, w której znalazły się ciała przeciwników.

Siła

Z drugiej strony BJJ to sport kontaktowy i często można spotkać się z opinią, że decydująca jest w nim siła. Miałaby ona pomagać na przykład wtedy, gdy unosimy ciało przeciwnika, balansujemy nim, próbując go przetoczyć czy się spod niego wydobyć. W rzeczywistości jednak BJJ polega właśnie na tym, żeby nie nosić partnera, nie siłować się z nim i nie szarpać, lecz wykorzystywać dźwignie, grawitację, dysbalans przeciwnika, umiejętne przenoszenie punktu ciężkości, timing – czyli wiedzę techniczną. Siła jest drugorzędną cechą grapplera, efektem ubocznym treningu i nie jest ani jego celem, ani jego warunkiem. Jednocześnie to prawda, że wielu trenujących ceni sobie ten efekt uboczny, bo jest to przecież realny zysk. Skok funkcjonalnej siły u wszystkich rozpoczynających treningi jest bardzo wyraźny. Dla większości też taka naturalna, obejmująca całe ciało praca nad siłą ma większy sens i daje więcej przyjemności niż siłownia i monotonne ćwiczenia w izolacji.


Korzyści zdrowotne

BJJ jest sportem ogólnorozwojowym i podnosi sprawność całego organizmu na wielu płaszczyznach. Jest to zarazem wysiłek kardio, wysiłek siłowy, trening szybkości, trening elastyczności i trening koordynacji. Rozwija też balans i poczucie równowagi, uaktywnia mięśnie głębokie, jak pilates i joga. Bardzo silnie pracuje środek ciała – plecy i brzuch. Wzmacnia się również szyja (jej ćwiczenia to stały element treningu), część ciała wyjątkowo słaba u większości ludzi, a odpowiedzialna m. in. za właściwie uniesioną pozycję głowy, a przez to za ukrwienie i dotlenienie mózgu.

W BJJ występują długie łańcuchy ruchów, często ciało jest ułożone w sposób, do jakiego nie przywykło. Często też nie widzimy dokładnie pozycji przeciwnika i naszego własnego ciała, musimy się więc posiłkować tylko zmysłem dotyku i czuciem położenia naszego ciała. To wszystko w połączeniu z koniecznością szybkiego reagowania na to, co robi przeciwnik, doskonali psychofizyczną integrację ciała, perfekcyjnie rozwija koordynację, refleks, zwinność i orientację w przestrzeni. Poprawia się pamięć ruchowa i koncentracja.

Zauważono także korzyści psychologiczne, najbardziej widoczne u dzieci. Tarzanie się po macie wymagające jednocześnie strategicznego myślenia rodem z szachów to rodzaj integracji sensorycznej i społecznej. Dzieci uczą się nie tylko bezpiecznego upadania, ale i kontaktu z podłożem, bliskiego kontaktu z ciałem drugiego człowieka, poczucia wspólnoty i bazy. Osoby, które umieją upadać i zachować się w parterze, są w efekcie, zgodnie z obserwacjami psychologów, bardziej stabilne, zrównoważone i bardziej pewne siebie.


Dla kogo

BJJ może uprawiać każdy. Kobiety, mężczyźni, dzieci. W Brazylii i w Stanach Zjednoczonych naukę można zacząć już w wieku 4 lat.

Wszystko zależy od podejścia trenującego.

Jeśli chce trenować zawodniczo albo po prostu lubi ostrą walkę, ten sport daje możliwości ogromnego zmęczenia, mocnego starcia i twardej rywalizacji.

Jeśli jednak ktoś chce trenować rekreacyjnie, rozluźnić się i rozerwać po pracy, jest to sport idealny, nazywany nie bez powodu „miękką sztuką”. Brazylijski luz i płynna, techniczna walka – a nawet wygłupy na macie – to BJJ.

Najwybitniejsi grapplerzy łączą podejście „luźne” i „twarde”: twardy charakter plus swobodny, miękki ruch to przepis na prawdziwego wojownika:).

SPRÓBUJ, ZAPRASZAMY SERDECZNIE!


Źródło: Alliance Team Warszawa